Ebizimbe ebinywevu ebya leero
Abakontulakita ba sementi bakola omulimu omukulu nnyo mu kuzimba ebizimbe ebinywevu era eby'omulembe. Bano be bantu abakola n'obukugu okuteekawo emisingi egy'amaanyi, amayengo, n'ebitundu ebirala ebya sementi ebiyamba ekizimbe okuba ekigumu n'okubeerawo okumala ebbanga eddene. Obukugu bwabwe bukwata ku pulojekiti z'enjawulo, okuva ku bintu ebitono eby'amaka okutuuka ku bizimbe ebinene eby'obusuubuzi n'eby'amakolero, nga buli kaseera bakakasa obulungi n'obunywemu bw'omulimu gwabwe.
Sementi kintu kikulu nnyo mu kuzimba okwa leero, era obukugu bw’abakontulakita ba sementi bukyusa nnyo pulojekiti z’okuzimba. Bano tebalina bukugu mu kuteeka sementi yokka, wabula era bakola n’enkola yonna ey’okuzimba, okuva ku kuteekateeka n’okuteekawo omusingi ogw’amaanyi, okutuuka ku kumaliriza ekitundu ky’okungulu. Obukugu bwabwe bukwata ku buli kika kya sementi, okuva ku sementi ey’okuzimba amaka okutuuka ku sementi ey’amaanyi ekola amayengo oba ebizimbe eby’amakolero. Bakakasa nti buli pulojekiti ekolebwa mu ngeri ey’obukugu, nga bagoberera amateeka gonna ag’okuzimba n’okukozesa ebikozesebwa eby’omulembe okukakasa obunywemu n’obulungi.
Omusingi Omulungi N’Obunywemu bw’Ebizimbe
Okuteekawo omusingi omulungi kye kintu ekisooka era ekisinga obukulu mu pulojekiti yonna ey’okuzimba. Abakontulakita ba sementi balina obukugu obwetaagisa okuteekateeka n’okuteekawo emisingi egiyinza okugumira obuzito bw’ekizimbe n’obutonde bw’ensi. Omusingi guno gukolebwa n’obwegendereza okukakasa nti gubunywevu era gugumu. Obunywemu bwa sementi bukyusa nnyo obulamu bw’ekizimbe, nga bukitangira okukwatibwa amabugo oba okwonooneka amangu. Okukozesa sementi ey’omulembe n’enkola ennungi kuyamba ekizimbe okubeerawo okumala emyaka mingi, nga kiwa obukuumi n’obutebenkevu eri abagikozesa. Kino kikulu nnyo mu kuzimba amaka, ebizimbe eby’obusuubuzi, n’eby’amakolero.
Ebika bya Pulojekiti za Sementi ezikolebwa
Abakontulakita ba sementi bakola pulojekiti z’enjawulo nnyo. Mu kuzimba eby’amaka (residential), bayinza okuzimba emisingi gy’ennyumba, amayengo g’emmotoka, amapoolo g’amazzi, oba amapoolo g’okwebira. Mu kuzimba eby’obusuubuzi (commercial), bakola amayengo manene, emisingi gy’ebizimbe by’amafisi, oba amapya g’amadduuka. Mu kuzimba eby’amakolero (industrial), obukugu bwabwe bukwata ku kuzimba emisingi gy’ennyumba z’amakolero, amayengo g’engoye z’amakolero, oba eby’okunyweza ebizimbe ebinene. Buli kika kya pulojekiti kyetaaga obukugu obw’enjawulo mu kuteekateeka, okukola, n’okukakasa obunywemu n’obulungi bw’omulimu.
Okuddaabiriza N’Okuzza Obuggya mu Sementi
N’okuddaabiriza n’okuzza obuggya (renovation) kwetaaga obukugu obw’abakontulakita ba sementi. Olunaku lumu sementi eyinza okukwatibwa amabugo oba okwonooneka olw’obutonde bw’ensi oba okukozesebwa okw’ekiseera ekiwanvu. Abakontulakita bano bayinza okuddaabiriza obutafaanana bwonna, okunyweza ebitundu ebyakola obubi, n’okuzza obuggya ebitundu ebyakadde okubizza mu kifaananyi ekipya. Kino tekikola kizimbe kiba kirungi kyokka, wabula era kinyweza obunywemu bwakyo. Okuddaabiriza kuyamba okwongera obulamu bw’ekizimbe n’okukola nti kibeere ekiseera ekiwanvu, nga kiyamba abantu obutasaasaanya nsimbi nnyingi ku kuzimba kipya.
Enkola N’Obulungi bw’Ebikozesebwa mu Sementi
Enkola y’ekizimbe (design) n’obulungi bw’ebikozesebwa (material quality) bikulu nnyo mu kuzimba ekizimbe ekya sementi. Abakontulakita ba sementi bakolagana n’abakonyezi n’abazira enkola okukakasa nti pulojekiti ekolebwa mu ngeri ey’omulembe era ey’okumanya. Bakozesa sementi, ensenyu, n’amayinja eby’obulungi obwa waggulu okukakasa obunywemu n’obulamu bw’ekizimbe. Okunyweza (reinforce) sementi n’ebyuma eby’enjawulo nakyo kikulu nnyo okwongera amaanyi g’ekizimbe, okukitangira okwonooneka. Okukola obulungi n’okugoberera enkola ennungi kuyamba okufuna ekyavaamu ekirungi ennyo.
Abakontulakita ba sementi bakola emirimu egy’enjawulo, era ebisale byabwe biyinza okukyuka okusinziira ku bungi bw’omulimu, obukomvu bwa pulojekiti, n’obukugu bw’omukola. Okuteekateeka pulojekiti y’okuzimba kyetaaga okumanya ebisale ebiteeberezebwa okukola enteekateeka y’ensimbi entuufu.
| Mulimu/Pulojekiti | Omukola | Ebisale Ebiteeberezebwa (UGX) |
|---|---|---|
| Okuzimba Omusingi Omuto (ennyumba entono) | Kontulakita w’ebyenjigiriza | 5,000,000 - 15,000,000 |
| Okuteeka Oluguudo olwa Sementi (per square meter) | Kontulakita Omugezi | 20,000 - 50,000/sqm |
| Okuddaabiriza Ekizimbe Ekikadde | Kontulakita Omukugu | 8,000,000 - 30,000,000 |
| Okuzimba Amayengo Ag’obusuubuzi (per square meter) | Kontulakita Omukugu Ennyo | 60,000 - 120,000/sqm |
| Okuzimba Omusingi Omukulu (ekizimbe kinene) | Kontulakita w’Enkolagana Enene | 40,000,000 - 150,000,000+ |
Ebisale, emiwendo, oba ebyogerwa ku nsimbi ebiri mu kitundu kino byesigamye ku mawulire ag’akamalirizo agaliwo naye biyinza okukyuka oluvannyuma lw’akaseera. Kikulembeze okunoonyereza ku lw’obwo wekka nga tonnakola nzikiriziganya yonna ey’ensimbi.
Mu bufunze, abakontulakita ba sementi bakola omulimu ogw’enkizo mu kuzimba ebizimbe ebya leero. Obukugu bwabwe bukwata ku buli kitundu ky’okuzimba, okuva ku nteekateeka, okutuuka ku kuteekawo omusingi, n’okuddaabiriza. Okukola n’abakontulakita abalina obukugu kikulu nnyo okukakasa nti pulojekiti yo efuna obunywemu, obulungi, n’obulamu obuwaali. Okusalawo obulungi ku bakontulakita kiyamba okufuna ekyavaamu ekirungi era ekinywevu, ekiyinza okugumira ebizibu bya buli lunaku n’okubeerawo okumala ebbanga eddene.
